Reklama

O Izbie:

2008-10-06 [20:32:24]

DZIEJE BIELSKIEGO RZEMIOSŁA ...

HISTORIA  RZEMIOSŁA

 Od X w. w Europie, a w Polsce od XIII w. rzemieślnicy tworzyli własne organizacje zwane cechami. Cechy rzemieślnicze oraz gildie kupieckie były pierwszymi organizatorami samorządu gospodarczego w Polsce. Zadaniem organizacji cechowych była obrona przed nieuczciwą konkurencją, nadzór nad przestrzeganiem etyki zawodowej, organizacja szkoleń i potwierdzenie kwalifikacji zawodowych, utrwalenie nawyków rzetelności i uczciwości zawodowej. Cechy ustalały ceny na wyroby, czuwały nad szkoleniem młodych rzemieślników, starały się o ulgi podatkowe.  W przypadku wojny cechy miały obowiązek odpierania ataków wroga na gród czy miasto. Początkowo cechy odgrywały dużą rolę w rozwoju kraju. Później jednak, gdy coraz bardziej doskonalono narzędzia i maszyny, cechy broniły się przed tym co nowe. Walka rzemieślników z nowymi sposobami wytwarzania na nic się jednak nie zdała. W XIII i XIV w. we Flandrii (obecnie Belgia) i we Włoszech zaczęły powstawać pierwsze, niedoskonałe jeszcze manufaktury, których wyroby wyparły wiele wyrobów rzemieślniczych. Na ziemiach polskich manufaktury pojawiły się w XVI w., a ich rozkwit przypada na XVIII w.

Silne rzemiosło i kupiectwo w decydujący sposób decydowało o zamożności i sile ówczesnych miast, biorąc na siebie także obowiązek ich obrony przed zagrożeniem zewnętrznym.


O roli samorządu rzemieślniczego świadczyć może fakt, iż cechy rzemieślnicze przetrwały nieprzerwanie do chwili obecnej i szczycą się swoją tradycją. W okresie międzywojennym cechy ustanowiły swoją reprezentację na szczeblu regionalnym w formie powstających izb rzemieślniczych.

 

 

DZIEJE  BIELSKIEGO RZEMIOSŁA

 

        

Dzieje bielskiego rzemiosła sięgają IX wieku i były trwale związane ze szlakiem bursztynowym. Początkowo istnienie rzemiosła na naszym terenie silnie związane było z obsługą rycerstwa oraz okolicznych warowni i dworów książęcych. Ludność wiejska oraz mieszkańcy grodzisk zaopatrywali się w niezbędne przedmioty codziennego użytku na drodze wymiany towarowej. Pod koniec XIV wieku, istniały już organizacje cechowe.

Z roku  1525 pochodzą,  pierwsze wzmianki  o istnieniu w mieście organizacji skupiających rzeźników. Jednakże statut tego cechu został zatwierdzony dopiero w 1638 roku. W 1562 roku zatwierdzono statut cechu krawieckiego, w 1584 roku  kuśnierzy, w 1600 roku  cechu piekarzy, w 1621 kowali, a w1639 rok zatwierdzono statut cechu kotlarzy.

Powstanie Izby Rzemieślniczej  w województwie bielskim w 1978 roku

 

W roku 2008 minie 30 lat od powstania Izby Rzemieślniczej w Bielsku-Białej.

Zarząd Centralnego Związku Rzemiosła podjął 14 grudnia 1977 roku uchwałę w sprawie utworzenia z dniem 1 stycznia 1978 roku Izby Rzemieślniczej w Bielsku-Białej w skład której weszło rzemiosło zrzeszone w cechach i spółdzielniach rzemieślniczych z byłego województwa katowickiego i krakowskiego. Uchwała ta była konsekwencją powołania w 1975 roku województwa bielskiego. W skład Komitetu założycielskiego Izby Rzemieślniczej w  Bielsku-Białej  weszli:

 

  • Z Bielska – Białej  -  Pan Edward Gębala, Pan Eugeniusz Bertoldi i Pan Wojciech Żarnowski                      
  • Z Suchej Beskidzkiej  Pan Andrzej Sumera
  • Z  Wadowic Pan Wincenty Kowalski
  • Z Cieszyna Pan Roman Szwanda
  • Z Żywca Pan Antoni Matlakiewicz
  • Z Oświęcimia Pan  Józef  Matusiak
  • Z Kalwarii Zebrzydowskiej Pan Jan Mielecki

 

                             

Nowopowstała Izba w początkowych latach swej działalności  nie miała własnej siedziby, dlatego korzystała z pomieszczeń bielskich cechów.

Jednak po długich staraniach otrzymała na własność zabytkowy budynek w samym centrum miasta.

      Dnia 2 lutego1978 r. odbyło się I posiedzenie  Zjazdu Delegatów Cechów i Spółdzielni, z udziałem przedstawicieli Centralnego Związku Rzemiosła Polskiego i władz politycznych , podczas którego ukonstytuowano Radę Izby Rzemieślniczej, Komisję Rady i zatwierdzono statut Izby Rzemieślniczej.

W skład Rady Izby Rzemieślniczej weszli :

 

  • Pan Edward Gębala – Przewodniczący Rady Izby
  • Pan Mieczysław Tarnawa  - Zastępca Przewodniczącego Rady Izby
  • Pan Stefan Korzeniowski -   Zastępca Przewodniczącego Rady Izby

 

W dniu powołania Izby działało na terenie województwa 5.351 zakładów rzemieślniczych, w których pracowało 10.829 osób. Po 10 latach Izba skupiała już 11 cechów oraz 9 spółdzielni rzemieślniczych , w tym   nowopowstałe:

Cech Rzemiosł Różnych w Andrychowie oraz Budowlana Spółdzielnia Rzemieślnicza w  Bielsku-Białej, a  ilość  zakładów rzemieślniczych wynosiła 10.268, w których  zatrudnionych było 24.547 osób, w tym 3.178 uczniów. Izba posiadała własny Zakład Hurtowego Zaopatrzenia Rzemiosła (powołany do życia 1 czerwca 1982 roku) oraz własny Zakład Poligrafii i Ośrodek Szkolenia Zawodowego.

Bazę socjalną stanowił Dom Wczasowy „Beskid ” w Międzywodziu.

W okresie istnienia Izby zbudowano Domy Rzemiosła w Kalwarii Zebrzydowskiej,  Bielsku-Białej i  w Wadowicach.

 

          Po roku 1989 w wyniku zmiany systemu politycznego oraz gospodarczo-społecznego naszego kraju znacznym zmianom uległo nasze rzemiosło. Wprowadzono tzw. „plan Balcerowicza”, który zgodnie z ustawą,  znosił obowiązek zrzeszania się oraz wymóg posiadania kwalifikacji zawodowych, aby móc prowadzić działalność w danym zawodzie. Na fali tej nieograniczonej niczym wolności gospodarczej nastąpił w latach 1988-1989 gwałtowny przyrost ilości zakładów pracy, które jednak nic nie miały wspólnego z samym rzemiosłem. W rzeczywistości niszczyły dotychczasowy etos pracy rzemiosła. Całe rzemiosło wraz z jej organizacjami musiało przystosować się do zasad rodzącego się wolnego rynku. Nastąpił gwałtowny regres w rzemiośle. Spadła ilość członków cechów i zatrudnienie w rzemiośle.

 

Obecnie Beskidzka Izba Rzemiosła i Przedsiębiorczości zrzesza 10 cechów i 5 spółdzielni rzemieślniczych oraz Podbeskidzki Klub Fryzjerstwa Artystycznego.

 

 

Podstawowym zadaniem Izby jest zapewnienie zrzeszonym w niej członkom wszechstronnej pomocy wspomagającej ich działalność gospodarczą  w realizacji tego zadania wytyczonych zostało kilka dziedzin w których działania Izby i Cechów bezpośrednio wspierają rzemiosło. Są to:

  • Systematyczna edukacja rzemieślników w zakresie uwarunkowań prawno-ekonomicznych ich działalności gospodarczej
  • Promocja wyrobów i usług w kraju i poza jego granicami zarówno poprzez media oraz długoletnie kontakty z zaprzyjaźnioną Izbą Rzemieślniczą w Lipsku.
  • Włączenie rzemiosła w szeroko pojętą edukację zawodową młodzieży i osób dorosłych  w tym bezrobotnych.
  • Poszukiwanie partnerów gospodarczych dla firm, które prowadzone jest między innymi w ramach  Euroregionu Beskidy poprzez organizowanie wraz z odradzającym się rzemiosłem Słowacji i Czech udziału w misjach gospodarczych.